بررسی تطبیقی داوری‌ در فقه و حقوق ایران

بررسی تطبیقی داوری‌ در فقه و حقوق ایران

داوری در حقوق ایران
مبانی فقهی داوری
بررسی داوری در فقه امامیه
بررسی داوری در فقه اهل سنت
شرایط و صفات داوری در حقوق داخلی ایران
تطبیق داوری در فقه و حقوق
پایان نامه داوری در حقوق داخلی ایران
پایان نامه مبانی فقهی داوری

رفتن به سایت اصلی

دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته حقوق -گرایش حقوق خصوصی

بررسی تطبیقی داوری در فقه و حقوق

 

 

 

 

 

 

 

چکیده:

پیدایش داوری برای جامعه های انسانی امری ضروری و اجتناب ناپذیر است و عقل بشر ضرورت آن را به خوبی درک می کند چرا که زندگی انسان –به هر دلیلی –زندگی اجتماعی است و نیازهای گوناگون انسان در سایه اجتماع و تعاون و همکاری برآورده می شود و لازمه زندگی اجتماعی ، وجود برخوردها و اصطکاک میان منافع و خواسته های افراد جامعه و تعدی و تجاوز به حقوق یکدیگر است .  که یکی از مسالمترین راه حل این مناقشات می تواند نهاد داوری باشد.

 

 حل اختلاف از طریق داوری سابقه شرعی نیز دارد و در قرآن کریم و سنت ائمه معصومین نیز به رفع اختلافات از این طریق تصریح و تاکید شده است. جواز و نفوذ داوری که در حقوق اسلامی تحت عنوان قضاوت تحکیمی مطرح می شود در درحه اول مستند به آیه شریفه «وان خِفتم شقاقَ بینِهِما فابعَثوا حَکماً من اهله و حکما من اهلها»(نساء، 35) مفاد آیه موید جواز و نفوذ داوری در اختلافات خانوادگی است که با الغای خصوصیت می توان آن را به اختلافات مشابه تسری داد. از سوی دیگر روایات متعددی در تجویز و تنفیذ داوری وجود دارد.در این پایان نامه سعی شده به بررسی موضوعی داوری در حقوق جمهوری اسلامی ایران پرداخته شود و از منظر حقوق فقه امامیه و عامه به طور اخص مورد بررسی و تطبیق قرار گیرد. البته مواد بعدی در شرح تشریفات و شرایط داوری و چگونگی ارجاع به داوری و موارد ابطال رای داور و مسائل دیگر به صورت مبسوط توضیح داده است. 

 

 

 

کلید واژه ها:

داوری

قضاوت تحکیمی

مصادیق داوری

ضمانت اجرای داوری

 

 

 

 

 

مقدمه

داوری از شیوه‌های پرسابقه در حل اختلافات انسان‌هاست. تحولات گسترده همانند بسیاری از موضوعات فرهنگی و اجتماعی داوری را احاطه کرده است. داوری در پژوهش‌های فقهی، عموماً بر محور شناخت و قطع نظر از تحولات در مسائل داوری انجام یافته است. این نوشتار بر آن است که نگاهی کلی و گذرا به آن تحولات داشته باشد، و بایستگی نوپژوهی را با رویکرد به ماهیت روزآمد داوری اعلام دارد.اختلاف و کشمکش، از اولین پدیده‌ها و پی‌آمدهای زندگی گروهی و جمعی انسان‌هاست. تفاوت استعدادها و توانمندی‌های انسان‌ها از یک سو و غرایز برتری‌جویی برخی افراد و سلطه‌طلبی آن‌ها از سوی دیگر، بستر مشاجرات را در زندگی اجتماعی فراهم می‌سازد. پیدایش نزاع و اختلاف، اگرچه در ابتدا ناخواسته و در مواردی طبیعی است، اما حل اختلاف امری مطلوب و مورد خواست باطنی عموم انسان‌هاست.

 

در عرصه اختلاف، آنچه مورد جدال واقع می شود، سرنوشت حق و برخورداری است، و هریک از افراد طرف نزاع، آن حق و امتیاز را از آنِ خویش دانسته و دیگری را غاصب حق می‌داند، اما در این‌که مسئله باید حل شود، اختلافی نیست. افراد، گروه‌ها، کشورها، و کسانی که در اطراف اختلاف و درگیری‌ها قرار گرفته‌اند، در خاتمه نزاع و برون‌رفت از اختلاف به‌وجودآمده اتفاق نظر دارند. حل اختلافات همانند تمامی مسائل بشری می تواند قانون‌مند و براساس نظام انجام پذیرد.

کاوش و ارزیابی شیوه‌های منطقی حل اختلاف، نخستین گام در جهت حل اختلاف به‌شمار می‌رود. آنچه در شیوه‌های حل اختلاف باید مورد توجه قرار گیرد، سرعت پایان دادن به اختلاف است، زیرا آثار ، ویرانی‌ها، ناامنی‌ها و اضطرابی که شروع جنگ و نزاع به همراه دارد، در ادامه جنگ و اختلاف بیش‌تر می شود. چنانچه اضطراب و ناامنی تداوم یابد، آثار ویرانگری بر روان انسان، آرامش و امنیت فکری، ذهنی جامعه خواهد گذاشت. این پی‌آمدهای نامطلوب و گسترده، همواره بیش از پیش متفکران و دانشوران را به جست‌وجوی شیوه‌های کارآمد حل اختلاف واداشته است. مسئله داوری و حل اختلاف در متن دین ، با روش‌های صلح‌آمیز نیز تأکید شده است.

 

برآمد تلاش عقلانی در وضع قوانین حقوقی با هدف حل مخاصمات و رفع منازعات جلوه‌گر گردیده است. تشکیل دادگاه‌های قضایی و ایجاد هیئت‌های داوری در سطوح مختلف، از اساسی‌ترین راه‌کارهای بشری با هدف برطرف نمودن نزاع و اختلافات است.

حکمیت از نظر دانش فقه (احکام شریعت) در جایگاهِ قضاوت و شئون حکومت تلقّی شده و با همان روی‌کرد خاص، مورد تحقیق و بررسی قرار گرفته است. تحقیقات فقهی انجام‌یافته تاکنون بر محور حکمیت از جامعیت خوبی برخوردار بوده است، البته پژوهش‌های فقهی، با همه امتیازات علمی که دارد، عموماً در فضای تاریخی موضوعات و گاهی با توجه به ظرف جغرافیایی آن‌ها شکل می‌گیرد. دور بودن و فاصله حوزه‌های فکری، پژوهشی در مقوله‌های دینی، از ماهیت فعلی برخی موضوعات، باعث جدایی محققان از ماهیت و شرایط کنونی برخی موضوعات شده و سبب گردیده است پژوهش در این‌گونه موضوعات با پیشینه موجود در بستر تاریخی محصور بماند و تغییرات و تطوّرات آن‌ها از ذهن و اندیشه محققان و اثر تحقیق دور بماند. این نوشتار با نظر به بایستگی نگاهی نو به حکمیت در کاوش‌های فقهی، حقوقی نگارش یافته است. نگاهی نو، متوقف بر شناخت ماهیت دقیق فعلی موضوع، و تطوّرات پدیدآمده در موضوع داوری است. از این رو شناخت داوری در مرحله نخست، تحولات آن در مرحله بعد و در نهایت نوپژوهی نسبت به داوری بررسی می شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست

مقدمه 1

الف) بیان مسئله 3

ب) ضرورت انجام تحقیق 4

ج) اهداف تحقیق 5

چ) سوالات تحقیق 5

هـ) فرضیه های تحقیق 6

د) روش تحقیق 7

و) مرور ادبیات و سوابق مربوطه 7

ه) ساختار تحقیق 8

 

فصل اول: کلیات 9

مفهوم، سیر تاریخی، مستندات و محاسن و معایب داوری 10

مبحث اول: مفهوم داوری 10

     گفتار اول: مفهوم لغوی داوری 10

     گفتار دوم: مفهوم اصطلاحی داوری 12

          بند اول: مفهوم داوری از نظر فقه عامه و امامیه 12

          بند دوم: مفهوم داوری در حقوق ایران 13

مبحث دوم: سیر تاریخی داوری در فقه و حقوق 15

     گفتار اول: سیر تاریخی داوری در فقه 15

     گفتار دوم: سیر تاریخی داوری در حقوق ایران 18

مبحث سوم: مستندات داوری 20

     گفتار اول: مستندات داوری در فقه عامه و امامیه 20

     گفتار دوم: مستندات داوری در حقوق ایران 24

مبحث چهارم: محسان و معایب داوری 28

     گفتار اول: محاسن داوری 28

     گفتار دوم: معایب داوری 30

 

فصل دوم: شرایط و صفات داور و داوری از منظر فقه و حقوق 35

مبحث اول: شرایط و صفات داور 36

     گفتار اول: شرایط و سفات داور از نظر فقه عامه و امامیه 36

          بند اول: صفات مختص داوران 38

          بند دوم: بلوغ 39

          بند سوم: عقل 41

          بند چهارم ایمان 41

          بند پنجم: عدالت 46

          بند ششم: علم 51

          بند هفتم: اجتهاد 56

          بند هشتم: ذکورت 58

          بند نهم: کتابت 62

          بند دهم: طهارت مولد 62

          بند یازدهم: اعلم بودن در بلد 62

          بند دوازدهم: بصر 63

     گفتار دوم: شرایط و صفات داور در حقوق ایران 63

          بند اول: شرایط داور 64

          بند دوم: ممنوعیت های داور 64

مبحث دوم: شرایط داوری 65

     گفتار اول: شرایط داوری از نظر فقه 65

     گفتار دوم: شرایط داوری در حقوق 70

          بند اول: قرارداد و موافقت نامه داوری 70

          بند دوم: عدم توافق طرفین در تعیین داور 70

          بند سوم: عدم توافق طرفین در تعیین جانشین داور متوفی، محجور یا مستعفی 71

 

فصل سوم: مرجع، رسیدگی، ابلاغ و اجرای رأی داوری 72

مبحث اول: مرجع داوری 73

     گفتار اول: مرجع داوری از نظر فقه عامه و امامیه 74

     گفتار دوم: مرجع داوری در حقوق ایران 74

          بند اول: واگذاری صریح طرفین 74

          بند دوم: چگونگی تعیین داور 75

          بند سوم: تعیین داور توسط اصحاب دعوا 75

          بند چهارم: تعیین داور توسط شخص ثالث 76

          بند پنجم: تعیین داور توسط دادگاه 78

          بند ششم: تعیین جانشین داور ممتنع 78

          بند هفتم: خودداری شخص ثالث از تعیین داور 79

          بند هشتم: تعیین داور به قید قرعه توسط دادگاه 79

مبحث دوم: رسیدگی و صدور رای داوری 81

     گفتار اول: رسیدگی داوری 81

     گفتار دوم: صدور رای توسط داور 82

          بند اول: اعتراض به رای داور 84

مبحث سوم: ابلاغ رای داور و اجرای آن 87

     گفتار اول: ابلاغ رای  داور 87

          بند اول: آثار رای 87

          بند دوم: بررسی توان اثباتی 88

          بند سوم: فراغ داور 88

          بند چهارم: توان اجرایی 89

     گفتار دوم: اجرای رای داور 89

 

فصل چهارم: بطلان و زوال داوری 91

مبحث اول: بطلان و زوال داوری 92

     گفتار اول: بطلان داوری 92

     گفتار دوم: زوال داوری 93

          بند اول: توافق طرفین بر لغو داوری 93

          بند دوم: فوت یا حجر یکی از طرفین 93

          بند سوم: عدم تمایل داور به رسیدگی یا عدم امکان نظر برای داور 94

          بند چهارم: عدم صدور رای در مدت تعیین شده برای داوری 94

          بند پنجم: صدور حکم به بطلان رای داور 94

          بند ششم: زوال دعوا 94

          بند هفتم: انتقال موضوع داوری 95

نتیجه گیری 96

منابع 100

 

بهینه سازی در سیستم های نرم افزاری

بهینه سازی در سیستم های نرم افزاری بهینه سازی الگوریتم های جستجو سیستم های نرم افزاری بهینه سازی در سیستم های نرم افزاری بهینه سازی الگوریتم های جستجو بهینه سازی در سیستم های نرم افزاری با تاکید بر الگوریتم های…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق تنوع فرهنگی 142 صفحه

مبانی نظری و پیشینه تحقیق تنوع فرهنگی 142 صفحه کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه تنوع فرهنگی مبانی نظری تنوع فرهنگی پیشینه تحقیق تنوع فرهنگی پیشینه داخلی تنوع فرهنگی پیشینه خارجی تنوع فرهنگی پیشینه پژوهش تنوع فرهنگی پیشینه نظری…

بررسی سلب مالکیت از سرمایه گذاران خارجی در رویه داوری تجاری بین المللی با تاکید بر دیوان داوری ایکسید

بررسی سلب مالکیت از سرمایه گذاران خارجی در رویه داوری تجاری بین المللی با تاکید بر دیوان داوری ایکسید داوری سرمایه گذاری داوری تجاری بین المللی سلب مالکیت از سرمایه گذاران خارجی سلب مالکیت از سرمایه گذاران خارجی در دیوان…

فساد مالی و اداری در ایران و چگونگی پیشگیری و مبارزه با آن

فساد مالی و اداری در ایران و چگونگی پیشگیری و مبارزه با آن پایان نامه فساد اداری عوامل موثر بر فساد اداری راهکارهای مبارزه با فساد اداری مصادیق فساد اداری راهکارهای مبارزه با فساد اداری پیشگیری از فساد اداری عوامل…

صلاحیت محاکم در رسیدگی به جرایم اطفال

صلاحیت محاکم در رسیدگی به جرایم اطفال بزهکار جرایم اطفال جرم شناسی صلاحیت محاکم دانلود مقاله صلاحیت محاکم در رسیدگی به جرایم اطفال سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فروش فایل انجام پروژه و…

پایان نامه كارشناسی بهداشت عمومی با عنوان تعیین میزان آگاهی و نگرش دانشچویان دانشكده بهداشت و معماری دانشگاه شهید بهشتی در مورد اكستازی و عوارض ناشی

پایان نامه كارشناسی بهداشت عمومی با عنوان تعیین میزان آگاهی و نگرش دانشچویان دانشكده بهداشت و معماری دانشگاه شهید بهشتی در مورد اكستازی و عوارض ناشی آسیبهای اجتماعی اكستازی علائم، اثرات و عوارض اكستازی متیلن دی اكسی متامفتامین (MDMA) دانشچویان…

توقیف و رفع توقیف اموال غیر منقول

توقیف و رفع توقیف اموال غیر منقول کلمات کلیدی : توقیف اموال از طریق اجرای ثبت نحوه توقیف اموال غیر منقول رفع توقیف اموال غیر منقول آثار توقیف اموال غیرمنقول توقیف اموال غیرمنقول در ایران توقیف اموال غیر منقول مشاعی…

فلسفه مرگ دراسلام

فلسفه مرگ دراسلام دانلود مقاله فلسفه مرگ دراسلام مرگ جسمانیه الحدوث جدا شدن دائمی روح سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فروش فایل انجام و پایان نامه رشته فقه و معارف اسلامی خرید پایان…

ارزیابی فقهی حدود شناسی حجاب در مذاهب پنجگانه و نظام حقوقی ایران

ارزیابی فقهی حدود شناسی حجاب در مذاهب پنجگانه و نظام حقوقی ایران حجاب و حدود آن ارزیابی فقهی حدود حجاب حدود حجاب در مذاهب خمسه حدود حجاب در حقوق ایران حدود حجاب در مذاهب پنجگانه حجاب در فقه حجاب در…

پرسشنامه بررسی تاثیر بازاریابی داخلی بر بازارگرایی و عملکرد سازمانی بانک‌های تجاری

پرسشنامه بررسی تاثیر بازاریابی داخلی بر بازارگرایی و عملکرد سازمانی بانک‌های تجاری پرسشنامه بازاریابی داخلی پرسشنامه تاثیر بازاریابی داخلی بر بازارگرایی پرسشنامه بررسی تاثیر بازاریابی داخلی بر عملکرد سازمانی بانک‌های تجاری پرسشنامه عملکرد سازمانی بانک‌های تجاری رفتن به سایت اصلی…

مدل ها و ابعاد تنظیم شناختی هیجان

مدل ها و ابعاد تنظیم شناختی هیجان کلمات کلیدی : مبانی تنظیم هیجان  ابعاد تنظیم هیجان پایان نامه تنظیم هیجان مدل های تنظیم هیجان ابعاد تنظیم شناختی هیجان مدل ها و ابعاد تنظیم هیجان مدل های تنظیم شناختی هیجان پایان…

پرسشنامه رابطه بین فاصله قدرت و رهبری معنوی مدیران

پرسشنامه رابطه بین فاصله قدرت و رهبری معنوی مدیران پرسشنامه فاصله قدرت دانلود پرسشنامه فاصله قدرت پرسشنامه استاندارد فاصله قدرت پرسشنامه محقق ساخته فاصله قدرت دانلود پرسشنامه رهبری معنوی پرسشنامه استاندارد رهبری معنوی پرسشنامه سبک رهبری معنوی پرسشنامه رهبری معنوی…

وظایف مهندس بهره بردار و وسایل سر چاهی

وظایف مهندس بهره بردار و وسایل سر چاهی بهره برداری نفت و گاز وظایف مهندس بهره بردار دانلود گزارش کارآموزی نفت دانلود گزارش کارآموزی مهندسی نفت وظایف مهندس بهره بردار و وسایل سر چاهی دانلود گزارش کارآموزی رشته نفت دانلود…

طراحی سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت و مراحل اجرایی آن در شرکتهای تولیدی

طراحی سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت و مراحل اجرایی آن در شرکتهای تولیدی هزینه یابی بر مبنای فعالیت پیاده سازی هزینه یابی بر مبنای فعالیت پیاده سازی هزینه یابی بر مبنای فعالیت در شرکتهای تولیدی پایان نامه هزینه یابی…

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته الهیات و معارف اسلامی با عنوان آزادی در سایه عبودیت

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته الهیات و معارف اسلامی با عنوان آزادی در سایه عبودیت آزادی و اقسام آن مفهوم شناسی و اهمیت آزادی معنوی در قرآن نسبت میان آزادی و عبودیت اهمیت آزادی اجتماعی در قرآن دانلود پایان نامه…

نقش و عملکرد ایمنی در صنایع

نقش و عملکرد ایمنی در صنایع ایمنی در صنایع بهداشت حرفه‌ای محیط‌های صنعتی عملکرد ایمنی در صنعت نقش و عملکرد ایمنی در صنایع سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل فروش فایل fileina فروشگاه فایل خرید مقاله و…

پروپوزال زمانبندی در رایانش ابری

پروپوزال زمانبندی در رایانش ابری کلمات کلیدی : دانلود پروپوزال رایانش ابری نمونه پروپوزال رایانش ابری پروپوزال زمانبندی در محاسبات ابری پروپوزال زمانبندی وظایف در رایانش ابری پروپوزال زمانبندی منابع در رایانش ابری پروپوزال الگوریتم های زمانبندی در رایانش ابری…

پاورپوینت آشنایي با مهندسی خلاقيت و نظريه حل ابداعانه مسئله (TRIZ )

پاورپوینت آشنایي با مهندسی خلاقيت و نظريه حل ابداعانه مسئله (TRIZ ) پاورپوینت آشنایي با مهندسی خلاقيت ونظريه حل ابداعانه مسئله (TRIZ ) پاورپوینت آشنایي با مهندسی خلاقيت پاورپوینت نظريه حل ابداعانه مسئله (TRIZ ) دانش خلاقيت شناسي وTRIZ تعريف…

ابعاد عدالت سازمانی و پیامدهای سازمانی عدالت

ابعاد عدالت سازمانی و پیامدهای سازمانی عدالت کلمات کلیدی : ابعاد عدالت سازمانی عدالت سازمانی اسلامی ضرورت عدالت سازمانی پیامدهای سازمانی عدالت دانلود پایان نامه عدالت سازمانی پایان نامه در مورد عدالت سازمانی تاثیرات عدالت سازمانی در سازمانها تاثیر عدالت…

مبانی نظری ارزیابی علل مختلف مرتبط با تمایل زوجین به برنامه های تنظیم خانواده

مبانی نظری ارزیابی علل مختلف مرتبط با تمایل زوجین به برنامه های تنظیم خانواده کلمات کلیدی : رفتار باروری زوجین برنامه های تنظیم خانواده مبانی نظری رفتار باروری زوجین نظریه های روانشناسی رفتار باروری زوجین تمایل زوجین به برنامه های…

ارزيابي طرح هاي صنعتي مطالعات فني اقتصادي مالي

ارزيابي طرح هاي صنعتي مطالعات فني اقتصادي مالي کلمات کلیدی : ارزيابي طرح هاي صنعتي مطالعات فني اقتصادي مالي رفتن به سایت اصلی ارزيابي طرح هاي صنعتي مطالعات فني- اقتصادي - مالي تأليف: داود مجيديان 333 صفحه pdf

نقش بازارها و ابزارهای سیاست برای ضایعات و بازیافت آنها

نقش بازارها و ابزارهای سیاست برای ضایعات و بازیافت آنها بازیافت ضایعات ضایعات محیط زیست ابزارهای سیاست برای مقابله بازیافت ضایعات نقش بازارها و ابزارهای سیاست برای ضایعات و بازیافت آنها دانلود مقالات محیط زیست دانلود مقالات رشته محیط زیست…

شناسایی و بررسی عوامل خشونت علیه زنان و ارائه راهکارهایی برای پیشگیری از آن

شناسایی و بررسی عوامل خشونت علیه زنان و ارائه راهکارهایی برای پیشگیری از آن کلمات کلیدی : دانلود پایان نامه خشونت علیه زنان بررسی عوامل خشونت علیه زنان خشونت علیه زنان در ایران خشونت علیه زنان تعریف ضرورت تحقیق خشونت…

نمونه سوالات آزمون استخدامی اموزش و پرورش تفکیک رسته شغلی صنایع غذایی

نمونه سوالات آزمون استخدامی اموزش و پرورش تفکیک رسته شغلی صنایع غذایی نمونه سوالات آزمون استخدامی اموزش و پرورش تفکیک رسته شغلی مکانیک نمونه سوالات آزمون استخدامی اموزش و پرورش تفکیک رسته شغلی دبیری ورزش نمونه سوالات آزمون استخدامی اموزش…

پاورپوینت و ارائه کامل بودجه بندی سرمایه ای

پاورپوینت و ارائه کامل بودجه بندی سرمایه ای عوامل موثر بر بودجه بندی سرمابه ای بودجه بندی ارزیابی پروژه مالیات بر درآمد بودجه بندی مالی تنزیل گردش وجه نقد بودجه بندی سرمایه ای فرایند بودجه بندی سرمایه ای ارزیابی پروژه…

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *